1887
Volume 78 Number 1
  • ISSN 0108-8416
  • E-ISSN: 2212-9715

Abstract

This article explores the influence of Old French terminology on medieval settlement history in the Low Countries, revealing lexical exchanges that disseminated from the bilingual zone in Belgium to the southern Netherlands. It argues that the southern Dutch toponyms , and reflect the high medieval dissemination of southern technological and organizational expertise and proposes that feudal officials played a role in introducing Romance onomastic material into the Dutch toponymic landscape.

Available under the CC BY 4.0 license.
Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.1075/nowele.00093.ker
2025-10-30
2026-05-18
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/nowele.00093.ker.html?itemId=/content/journals/10.1075/nowele.00093.ker&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Abrahamse, Jaap E.
    2020 Between art and expediency: Origins of the Canal District. InJan Nijman (ed.), Amsterdam’s Canal District: Origins, evolution and future prospects, 25–42. Toronto: University of Toronto Press
    [Google Scholar]
  2. Arends, Gerrit J.
    1994Sluizen en stuwen: De ontwikkeling van de sluis- en stuwbouw in Nederland tot 1940 (Bouwtechniek in Nederland 5). Delft: Delftse universitaire pers.
    [Google Scholar]
  3. Van den Arend, Oscar
    1993Zeven lokale baljuwschappen in Holland. Hilversum: Verloren.
    [Google Scholar]
  4. Bijsterveld, Arnoud-Jan
    2018 Aristocratic identities and power strategies in Lower Lotharingia: The case of the Rode Lineage (eleventh and twelfth centuries). InMichel Margue & Hérold Pettiau (eds.), La Lotharingie en question; Identités, oppositions, intégration/Lotharingische Identitäten im Spannungsfeld; Zwischen integrativen und partikularen Kräften, 315–364. Niederanven: Imprimerie Printing Ossa.
    [Google Scholar]
  5. Blok, Dirk P.
    1963 Opmerkingen over het Aasdom. Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis / Revue d’histoire du droit / The Legal History Review311. 243–274.
    [Google Scholar]
  6. Boeren, Petrus C.
    1964 De eerste dynastie van Breda (ca. 1100–1281). Jaarboek de Oranjeboom171. 1–29.
    [Google Scholar]
  7. Boileau, Armand
    1971Toponymie dialectale germano-romane du nord-est de la province de Liège: Analyse lexicologique et grammaticale comparative (Bibliothèque de la Faculté de Philosophie et Lettres de l’Université de Liège CLXXXVIII). Paris: Société d’édition “Les Belles Lettres”.
    [Google Scholar]
  8. Borger, Guus, Frits Horsten, Henk Engel, Reinout Rutte, Otto Diesfeldt, Iskander Pané & Arnoud de Waaijer
    2011 Twelve centuries of spatial transformation in the Western Netherlands, in six maps. OverHolland10/111. 4–124.
    [Google Scholar]
  9. Cordfunke, Erich H. P.
    1987Gravinnen van Holland: Huwelijk en huwelijkspolitiek van de graven uit het Hollandse gravenhuis. Zutphen: Walburgpers.
    [Google Scholar]
  10. Croenen, Godfried
    1999 Governing Brabant in the 12th century: The duke, his household, and the nobility. InW. Blockmans, M. Boone, and T. de Hemptinne (eds.), Secretum Scriptorum: Liber Alumnorum Walter Prevenier, 39–76. Leuven/Apeldoorn: Garant.
    [Google Scholar]
  11. DEAFél = Dictionnaire Étymologique de l’Ancien Français électronique (DEAFél)
    DEAFél = Dictionnaire Étymologique de l’Ancien Français électronique (DEAFél). https://deaf.hadw-bw.de/
  12. DiBE = Diplomata Belgica; Les sources diplomatiques des Pays-Bas méridionaux au Moyen âge, Thérèse de Hemptinne, Jeroen Deploige, Jean-Louis Kupper & Walter Prevenier
    eds. Bruxelles: Commission Royale de Histoire. https://www.diplomata-belgica.be/colophon_fr.html
  13. Van Durme, Luc
    1996Galloromaniae Neerlandicae submersae fragmenta. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde.
    [Google Scholar]
  14. FEW = Von Wartburg, Walther
    1948–2002Französisches etymologisches Wörterbuch: Eine Darstellung des galloromanischen Sprachsatzes. Basel: Zbinden. https://lecteur-few.atilf.fr/
    [Google Scholar]
  15. Génicot, Léopold
    1975 Princes Territoriaux et Sang Carolingien. La Genealogia comitum Buloniensium. InL. Génicot (ed.), Études sur les principautés Lotharingiennes, 45–68. Louvain: Bureau du Recueil.
    [Google Scholar]
  16. De Graaf, Ronald
    1996Oorlog om Holland 1000–1375 (Middeleeuwse studies en bronnen XXXXVIII). Hilversum: Verloren.
    [Google Scholar]
  17. De Grave, Salverda & Jean Jacques
    1906De Franse woorden in het Nederlands. Amsterdam: Müller.
    [Google Scholar]
  18. Gysseling, Maurits
    1966Overzicht over de Noordnederlandse persoonsnamen tot 1225. Louvain: Instituut voor Naamkunde.
    [Google Scholar]
  19. Van Ham, Wilhelmus A.
    2000Macht en Gezag in het Markiezaat: Een politiek-institutionele studie over stad en land van Bergen op Zoom (1477–1583). Hilversum: Verloren.
    [Google Scholar]
  20. Van Hasselt, René. & Antonius Weijnen
    1948De plaatsnamen van Roosendaal. De Ghulden Roos81. Roosendaal: Stichting de Ghulden Roos.
    [Google Scholar]
  21. Hoofnagle, William M.
    2008 Charlemagne’s legacy and Anglo-Norman imperium in Henry of Huntingdon’s Historia Anglorum. InMatthew Gabriele & Jace Stuckey (eds.), The legend of Charlemagne in the Middle Ages: Power, faith and crusade, 77–96. New York, NY: Palgrave Macmillan. 10.1057/9780230615441_5
    https://doi.org/10.1057/9780230615441_5 [Google Scholar]
  22. Hoppenbrouwers, Peter
    1997 Agricultural production and technology in the Netherlands c. 1000–1500. InGrenville Astill & John Langdon (eds.), Medieval farming and technology: The impact of agricultural change in Northwest Europe, 89–114. Leiden: Brill. 10.1163/9789004617834_009
    https://doi.org/10.1163/9789004617834_009 [Google Scholar]
  23. Janssens, Jozef
    1999 Wereldse Literatuur in het Dertiende-eeuwse Vlaanderen. Handelingen — Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis531. 119–135. 10.21825/kzm.v53i0.17254
    https://doi.org/10.21825/kzm.v53i0.17254 [Google Scholar]
  24. Jungandreas, Wolfgang
    1962Historisches Lexikon der Siedlungs- und Flurnamen des Mosellandes. Trier: Jacob Lintz KG.
    [Google Scholar]
  25. Kerkhof, Alexia E.
    2018 An Old French origin for Dutch polder. InLanguage, law and loanwords in early medieval Gaul: Language contact and studies in Gallo-Romance phonology. PhD dissertation. Leiden. 233–244.
    [Google Scholar]
  26. 2020a Saer, Saert: Een Zuid-Nederlandse veldnaam van onzekere oorsprong. Noordbrabants Historisch Jaarboek371. 67–84.
    [Google Scholar]
  27. 2020b Calwentriest en Den Trieste: Vreemde veldnamen tussen Wouw en Roosendaal. Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Toponymie & Dialectologie/Bulletin de la Commission Royale de Toponymie & DialectologieXCII1. 117–138. 10.21825/hctd.88843
    https://doi.org/10.21825/hctd.88843 [Google Scholar]
  28. Lambert, Audry M.
    1971The making of the Dutch landscape: An historical geography of the Netherlands. London: Seminar Press.
    [Google Scholar]
  29. Leenders, Karel A. H. W.
    1989Verdwenen venen: Een onderzoek naar de ligging en exploitatie van thans verdwenen venen in het gebied tussen Antwerpen, Turnhout, Geertruidenberg en Willemstad: 1250–1750. Brussel: Gemeentekrediet van België.
    [Google Scholar]
  30. 1996Van Turnhoutervoorde tot Strienemonde: Ontginnings- en nederzettingsgeschiedenis van het noordwesten van het Maas-Schelde-Demergebied 400–1350: Een poging tot synthese. Zutphen: Walburg Pers.
    [Google Scholar]
  31. Van Loey, Adolphe C. H.
    1971Middelnederlandse spraakkunst. 2: Klankleer. 6th rev. ed.Groningen: Tjeenk Willink.
    [Google Scholar]
  32. Van Loon, J. B.
    1962 De plaatsnamen van Roosendaal — Enkele aanvullingen. Jaarboek Ghulden Roos221. 97–124.
    [Google Scholar]
  33. 1965Water en waternamen in Noord-Brabants Zuidwesthoek. Bijdragen en mededelingen der naamkunde-commissie van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen te Amsterdam XXII.
    [Google Scholar]
  34. Van Loon, Jozef
    2017Lo, Donk, Horst: Taalkunde als sleutel tot de vroege middeleeuwen. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde.
    [Google Scholar]
  35. Luyssaert, Jan
    2001 De hydroniemen Leie, Kale, Kalle, Kaandel voor de bovenloop van de Durme. Naamkunde331. 219–230. 10.2143/NK.33.2.583435
    https://doi.org/10.2143/NK.33.2.583435 [Google Scholar]
  36. McKitterick, Rosamund
    1994Carolingian culture: Emulation and innovation. Cambridge: Cambridge University Press.
    [Google Scholar]
  37. Melkert, Marian J. A.
    2021 Natuursteen: Maal- en molenstenen uit de Vroege Middeleeuwen. InHenk van der Velde, Peter Hazen & Dries Tys (eds.), Een collectief van boeren: Een multidisciplinair syntheseonderzoek naar een vroegmiddeleeuwse ambachtssite bij Rotselaar (Syntar 4 synthese-onderzoek op archeologisch materiaal uit Vlaanderen 4), 75–94. Brussel: Onroerend Erfgoed.
    [Google Scholar]
  38. Minnen, Bart
    2021 Van vroegmiddeleeuwse ambachtelijke zone tot heerlijke watermolens (72–13e eeuw). InHenk van der Velde, Peter Hazen & Dries Tys (eds.), Een collectief van boeren: Een multidisciplinair syntheseonderzoek naar een vroegmiddeleeuwse ambachtssite bij Rotselaar (Syntar 4 synthese-onderzoek op archeologisch materiaal uit Vlaanderen 4), 115–156. Brussel: Onroerend Erfgoed.
    [Google Scholar]
  39. MNW = Verwijs, Eelco, Jacob Verdam & Frederik A. de Stoett
    1992Middelnederlandsch woordenboek. ’s-Gravenhage: Nijhoff.
    [Google Scholar]
  40. ONW = Quak, Arend
    ed. Oudnederlands Woordenboek. INL. https://gtb.inl.nl
    [Google Scholar]
  41. Van Oostrom, Frits
    2006Stemmen op Schrift: Geschiedenis van de Nederlandstalige literatuur vanaf het begin tot 1300. Amsterdam: Bakker.
    [Google Scholar]
  42. OSU = Muller, Samuel & Arie C. Bouman
    1920 (eds.). Oorkondenboek van Het Sticht Utrecht Tot 1301, Deel I 695–1197. Utrecht: Oosthoek.
    [Google Scholar]
  43. Post, Rudolf
    1982Romanische Entlehnungen in den westmitteldeutschen Mundarten: Diatopische, diachrone und diastratische Untersuchungen zur sprachlichen Interferenz am Beispiel des landwirtschaftlichen Sachwortschatzes. Wiesbaden: Steiner.
    [Google Scholar]
  44. Roelandts, Karel
    1978Handleiding bij het corpus Molemans-Thiry Naamkundig Repertorium; machinale bewerking van de onuitgegeven toponymische dokumentatie uit Nederlandstalig België (1925–1975). Louvain: Instituut voor Naamkunde.
    [Google Scholar]
  45. Schoonheim, Tanneke
    1999 Vrouwennamen in Middeleeuws Holland: Germaanse en niet-Germaanse vrouwennamen in Holland tot 1300. Handelingen — Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis531. 101–117. 10.21825/kzm.v53i0.17253
    https://doi.org/10.21825/kzm.v53i0.17253 [Google Scholar]
  46. Stein, Robert
    1995 Brabant en de Karolingische dynastie. Over het ontstaan van een historiografische traditie. Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden1101. 329–350. 10.18352/bmgn‑lchr.4057
    https://doi.org/10.18352/bmgn-lchr.4057 [Google Scholar]
  47. 2014De hertog en zijn staten: De eenwording van de Bourgondische Nederlanden, ca. 1380–1480. Hilversum: Verloren.
    [Google Scholar]
  48. De Tier, Veronique
    2010 Van askop, lantaarns en wieken: Molenterminologie in de Zuid-Nederlandse dialecten. Van Mensen & Dingen81. 161–187. 10.21825/vmend.v8i1‑4.5177
    https://doi.org/10.21825/vmend.v8i1-4.5177 [Google Scholar]
  49. de Vaan, Michiel
    2020 Zegge zn. ‘rietgras’. InDigitale Etymologieën: Toevoegingen bij het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 1681.
    [Google Scholar]
  50. Vanderputten, Steven, Tjamke Snijders & Jay Diehl
    2015Medieval Liège at the crossroads of Europe: Monastic society and culture 1000–1300. Turnhout: Brepols.
    [Google Scholar]
  51. Weijnen, Antonius
    1965 De bewogen geschiedenis van het westnoordbrabants dialect. Ghulden Roos251. 49–60.
    [Google Scholar]
  52. de Waha, Michel & Jean Dugnoille
    2000 De Avesnes en Holland voor 1299. InD. E. H. de Boer, E. H. P. Cordfunke & H. Sarfatij (eds.), 1299: Eén graaf, drie graafschappen; de vereniging van Holland, Zeeland en Henegouwen, 23–35. Hilversum: Verloren.
    [Google Scholar]
/content/journals/10.1075/nowele.00093.ker
Loading
/content/journals/10.1075/nowele.00093.ker
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was successful
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error